Wat is binnenklasdifferentiatie?
Differentiatie is een breed begrip dat door Tomlinson et al. (2003, in De Smet et al., 2024) als volgt omschreven wordt:Â Â
“Differentiatie is een onderwijsbenadering waarbij leraren proactief de inhoud van het onderwijs aanpassen en/of de leermaterialen, de gevraagde leeractiviteiten en de producten van leerlingen. Dit doen ze om tegemoet te komen aan verschillende leernoden van individuele leerlingen of van kleine groepen leerlingen, om daarmee de leermogelijkheden van alle leerlingen in de klas te vergroten.”Â
In deze Edugids richten we ons op convergente binnenklasdifferentiatie waarbij leraren inspelen op verschillen tussen leerlingen binnen de klas en beogen de leerdoelen door álle leerlingen te laten bereiken.Â
Convergente differentiatie is gericht op het bereiken van de minimumdoelen en eindtermen door álle leerlingen. Daartegenover staat divergente differentiatie waarbij verschillende doelen gesteld worden voor verschillende leerlingen. Â
Binnenklasdifferentiatie (BKD) vindt plaats binnen de sociale eenheid van de klas. Daartegenover staan vormen van differentiatie buiten de klas waarbij er klasdoorbrekend gewerkt wordt of een groep van leerlingen met dezelfde onderwijsnoden gevormd wordt, zoals een onthaalklas voor anderstalige nieuwkomers.Â
Deze Eduvraag richt zich op verschillen tussen leerlingen in voorkennis en leerstatus. Als leraar kan je ook de nood ervaren in te spelen op heel andere verschillen zoals deze in leerprofiel of leerbereidheid of motivatie. Â
Verwijzing
Aanknopingspunten om in te spelen op verschillen in motivatie vind je in de Eduvraag ‘Hoe motiveer ik leerlingen?‘
Het BKD-leer-kracht model van Struyven et al. (2019) verbindt de achterliggende basisfilosofie (denk) met de praktijk (doe) van binnenklasdifferentiatie. De nadruk ligt op de rol van de leraar om de leer-kracht van elke leerling aan te spreken.Â
BKD-leer-kracht-model
Optimaliseren van het leren
Het BKD-model plaatst het doel van binnenklasdifferentiatie centraal: het leren optimaliseren. De voor het leerproces relevante verschillen zijn geclusterd in drie categorieën: interesse, leerstatus en leerprofiel. Onderstaande figuur geeft weer hoe verschillen in interesses, leerstatus en leerprofiel in verband staan met het leerrendement.Â
MEER LEZEN
Wil je meer weten? Lees het artikel ‘binnenklasdifferentiatie’ op kenniscentrumpotential.be en het artikel ‘Welke vervolgacties onderneem ik om het leren te optimaliseren?’ op proev.be.
Â
